دوراهی ماندن و رفتن / چرا حقوق بالاتر دیگر مانع مهاجرت نیست؟

دوراهی ماندن و رفتن / چرا حقوق بالاتر دیگر مانع مهاجرت نیست؟

مهاجرت نیروهای متخصص حوزه فناوری سال‌هاست به یکی از مهم‌ترین چالش‌های اکوسیستم استارت‌آپی ایران تبدیل شده است. روندی که به باور فعالان این حوزه، ریشه در دشوارتر شدن شرایط کسب‌وکار دارد. در چنین شرایطی، بسیاری از متخصصان فناوری آینده شغلی خود را خارج از ایران جست‌وجو می‌کنند.

تینا مزدکی_هر بار که چمدانی بسته می‌شود، فقط یک نفر از مرزهای جغرافیایی عبور نمی‌کند؛ بخشی از دانش، تجربه و سال‌ها سرمایه‌گذاری آموزشی نیز راهی مقصدی دیگر می‌شود. مهاجرت نیروی متخصص، سال‌هاست که از یک تصمیم شخصی فراتر رفته و به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های بازار فناوری ایران تبدیل شده است. پدیده‌ای که آرام و تدریجی آغاز شد، اما امروز رد آن را می‌توان در شرکت‌های فناوری، استارت‌آپ‌ها و حتی دانشگاه‌ها دید؛ جایی که حفظ نیروهای متخصص بیش از هر زمان دیگری به یک چالش تبدیل شده است. 

حمیدرضا احمدی، عضو انجمن تجارت الکترونیک و فعال حوزه استارتاپ، در گفت‌وگو با پرشین آنلاین ضمن بررسی دلایل مهاجرت متخصصان، معتقد است که بحران اصلی اکوسیستم استارت‌آپی ایران تنها خروج نیروهای متخصص نیست، بلکه شرایط اقتصادی به نقطه‌ای رسیده که حتی راه‌اندازی و توسعه کسب‌وکارها نیز بیش از گذشته با چالش مواجه شده است. 

مشروح این گفت‌وگو را در ادامه میخوانید.

مهاجرت، انتخابی منطقی در اقتصادی متورم

حمیدرضا احمدی، عضو انجمن تجارت الکترونیک، در پاسخ به این پرسش که مهم‌ترین عامل مهاجرت متخصصان حوزه فناوری چیست، توضیح می‌دهد: «بحث مهاجرت موضوع یکی دو سال اخیر نیست و دست‌کم حدود ۱۰ سال است که وجود دارد. به نظر من مهم‌ترین عامل مهاجرت متخصصان، بی‌ارزش شدن پول ملی و تورم داخلی است. در سال‌های ۹۲ تا ۹۵، زمانی که نرخ دلار ثبات بیشتری داشت، حقوق برنامه‌نویسان و نیروهای فنی ایران از اروپا و آمریکا پایین‌تر بود، اما اختلاف آن‌قدر زیاد نبود که انگیزه اقتصادی بسیار قدرتمندی برای مهاجرت ایجاد کند. البته در همان سال‌ها هم مهاجرت انجام می‌شد، اما بیشتر به دلایل غیرمالی؛ مسائلی مانند ثبات اقتصادی، اجتماعی و کیفیت زندگی که افراد تصور می‌کردند در کشورهای اروپایی و آمریکا وجود دارد.»

احمدی می‌گوید: «پس از سال ۹۶ و اتفاقاتی مانند خروج آمریکا از برجام، افزایش شدید قیمت دلار و افت ارزش پول ملی، شرایط کاملاً تغییر کرد. امروز شاید حقوقی که به نیروهای فنی پرداخت می‌شود نسبت به متوسط درآمد جامعه ایران رقم بالایی باشد، اما در مقایسه با درآمدی که همین افراد می‌توانند خارج از کشور داشته باشند، فاصله بسیار زیادی ایجاد شده است. به همین دلیل مهاجرت از نظر اقتصادی به یک انتخاب منطقی تبدیل شده و بسیاری از متخصصان، دست‌کم درباره آن تحقیق می‌کنند. البته مسائل دیگری مانند تحریم‌ها، جنگ، نااطمینانی‌های اقتصادی و سایر شرایط کشور نیز در تقویت تصمیم افراد برای مهاجرت نقش دارند.»

حمیدرضا احمدی، عضو انجمن تجارت الکترونیک