کشف یک راز مهندسی دو هزار ساله در اعماق دریای سیاه

کشف یک راز مهندسی دو هزار ساله در اعماق دریای سیاه

بررسی بقایای یک کشتی جنگی متعلق به دوران میتریدات ششم در ساحل فاناغوریا، دریچه‌ای نو به مهندسی دریایی باستان گشوده است. یافته‌های مؤسسه باستان‌شناسی آکادمی علوم روسیه نشان می‌دهد که چگونه صنعتگران آن دوران با بهره‌گیری از آلیاژهای مسی و روش‌های دقیق نگهداری، ناوگان این پادشاه را برای دهه‌ها حضور در جنگ‌های طولانی با روم، مستحکم و آماده نگاه می‌داشتند.

به گزارش خبرگزاری پرشین آنلاین، بیش از ۲ هزار سال، بقایای یک کشتی جنگی در زیر آب‌های ساحلیِ فاناغوریا، شهری باستانی در کرانه دریای سیاه، آرمیده بود. رسوبات بخش زیادی از بدنه باقی‌مانده کشتی را پوشانده بودند، اما میخ‌های مسی، اتصالات فلزی و یک منقاره برنزی در کنار الوارهای کشتی سالم مانده بودند. روی این منقاره جنگی، نقش ستاره‌های پنج‌پر و هلال‌ها دیده می‌شد؛ نمادهایی که به باستان‌شناسان کمک کرد این کشتی را به میتریدات ششم اوپاتور مرتبط کنند.

این نام در قرن نخست پیش از میلاد در روم به‌خوبی شناخته شده بود. میتریدات بر پونتوس فرمانروایی می‌کرد، پادشاهی قدرتمندی در اطراف دریای سیاه ایجاد کرده بود و دهه‌ها با گسترش قلمروی روم جنگید. اکنون پژوهشگران به‌ جای تمرکز بر جنگ‌های او، به فناوری به‌کاررفته در یکی از کشتی‌های مرتبط با ناوگان او پرداخته‌اند و فلزاتی را بررسی کرده‌اند که کشتی را در کنار هم نگه می‌داشتند و به آن امکان می‌دادند سال‌ها به خدمت ادامه دهد.

نتایج این پژوهش چیزی فراتر از ترکیب چند شیء باستانی را آشکار می‌کند. این یافته‌ها نشان می‌دهند که کشتی‌سازان از اتصالات مسی بادوام استفاده می‌کردند، آلیاژهای مختلف را آزمایش می‌کردند، بخش‌های آسیب‌پذیر بدنه را تقویت می‌کردند و یک منقاره جنگی دریایی را از آلیاژی برنزی می‌ساختند که توانایی تحمل استفاده سنگین را داشت. این مطالعه نگاهی کم‌سابقه به مهندسی عملی و فنی ناوگانی در دریای سیاه ارائه می‌دهد؛ ناوگانی که در یکی از دشوارترین جنگ‌های شرقی روم فعالیت می‌کرد.

یک کشتی جنگی در زیر فاناغوریا

باستان‌شناسانِ زیر آب در سال ۲۰۱۲ بخش زیرین باقی‌مانده این کشتی را در بندر فاناغوریا پیدا کردند. حدود ۱۶ متر از بدنه کشتی در زیر بیش از ۱.۵ متر رسوبات بستر دریا باقی مانده بود؛ بخش‌هایی که برای متخصصان کافی بود تا ویژگی‌های ساختاری مرتبط با یک کشتی جنگی دوره هلنیستی را شناسایی کنند.

دو شاهد، بازه زمانی ساخت و فعالیت این کشتی را دقیق‌تر مشخص کردند. تجزیه‌وتحلیل رادیوکربن نشان داد که قدمت الوارهای کشتی به حدود اواسط قرن نخست پیش از میلاد می‌رسد؛ در همین حال، روی منقاره برنزی کشتی نمادهایی دیده می‌شد که با میتریدات ششم اوپاتور ارتباط داشتند. پس از آن، پژوهشگران نمونه‌هایی از کشتی را برای انجام بررسی‌های علمی دقیق‌تر به مؤسسه کورچاتوف منتقل کردند.

مؤسسه باستان‌شناسی آکادمی علوم روسیه این کشتی را به رویدادهای پرتنشی مرتبط می‌داند که در سال ۶۳ پیش از میلاد فاناغوریا را دربرگرفت. براساس گزارش این مؤسسه، این کشتی متعلق به ناوگان میتریدات بوده و در جریان شورشی علیه این پادشاه، در فاصله حدود ۱۲۰ متری از ساحل آتش گرفته و سوخته است. بررسی‌های باستان‌شناسی در این شهر نیز شواهدی از ویرانی‌های مرتبط با آن شورش را شناسایی کرده‌اند؛ ازجمله بقایای اقامتگاهی که به میتریدات نسبت داده شده است.