اعتراضات دهلی؛ چرا اصلاح فهرست رأی‌دهندگان هند به بحرانی سیاسی تبدیل شد؟ / نسل زد علیه اصلاحات انتخاباتی دولت مودی به خیابان آمد

تاریخ: اکتبر 10, 2026

اعتراضات دهلی؛ چرا اصلاح فهرست رأی‌دهندگان هند به بحرانی سیاسی تبدیل شد؟ / نسل زد علیه اصلاحات انتخاباتی دولت مودی به خیابان آمد

پلیس دهلی نو در آستانه تجمع مخالفان تغییرات گسترده در فهرست رای دهندگان، تدابیر امنیتی شدیدی اتخاذ کرده است. معترضان می‌گویند این اصلاحات می‌تواند حق رای میلیون‌ها نفر را از بین ببرد و به تضعیف انتخابات آزاد و منصفانه در هند منجر شود.

پرشین آنلاین – ترجمه از نیویورک تایمز:  پلیس هند روز شنبه، ۱۰ اکتبر، در حالی دهلی نو را به شهری به‌شدت امنیتی تبدیل کرد که معترضان قصد داشتند در مرکز پایتخت تجمع کنند و به تغییرات گسترده در فهرست رأی‌دهندگان اعتراض کنند. مقام‌های هندی برای جلوگیری از برگزاری این تجمع، تدابیر کم‌سابقه‌ای به اجرا گذاشتند.

شمار زیادی از نیروهای پلیس در محل تجمع مستقر شدند و موانع زردرنگ بلندی در اطراف آن برپا کردند. تعدادی از معترضان نیز از پیش در خانه‌های خود تحت بازداشت خانگی قرار گرفتند. قطارهای عازم دهلی لغو شدند و مقام‌ها دستور تعطیلی ۴۵ ایستگاه مترو را صادر کردند.

فراخوان این تجمع را جنبشی متعلق به نسل زد با نام «حزب مردم سوسک» (Cockroach Janta Party) منتشر کرده بود. این اعتراضات پس از یک هفته تجمع روزانه سیاستمداران مخالف دولت و چندین گروه فعال مدنی برگزار شد؛ گروه‌هایی که اعلام کرده‌اند با وجود ممنوعیت پلیس، در راهپیمایی روز شنبه شرکت خواهند کرد.

این جنبش در بیانیه‌ای اعلام کرد که سه نفر از رهبران اصلی آن، از جمله آبجیت دیپکه، بنیان‌گذار گروه، صبح شنبه و پس از فرود هواپیمایشان در دهلی نو بازداشت شده‌اند. حزب همچنین ویدئویی از بازداشت مهر پارسیچا، سخنگوی این گروه جوانان، منتشر کرد که خود او از لحظه بازداشتش ضبط کرده بود.

اما ماجرا در پایتخت پرجمعیت‌ترین دموکراسی جهان چیست و چرا تغییر فهرست رأی‌دهندگان به موضوعی مناقشه‌برانگیز تبدیل شده است؟

اعتراضات در دهلی بر سر چیست؟

اعتراضات در پی افزایش خشم عمومی از اصلاحات گسترده در فهرست رأی‌دهندگان شکل گرفته است. این طرح که «بازبینی ویژه و فشرده» (Special Intensive Revision) نام دارد، تابستان گذشته با هدف بررسی صلاحیت رأی‌دهندگان و حذف نام‌های تکراری یا افرادی که واجد شرایط رأی دادن نیستند، آغاز شد.

دولت هند این اقدام را تلاشی ضروری و دیرهنگام برای پاک‌سازی و اصلاح سوابق انتخاباتی معرفی کرد. بر اساس این طرح، شهروندان هندی موظف شدند چندین مدرک برای اثبات صلاحیت خود در انتخابات ارائه کنند. در نهایت، نام حدود ۱۳۰ میلیون نفر از فهرست رأی‌دهندگان حذف شد؛ رقمی که ابعاد گسترده این تغییرات را نشان می‌دهد.

منتقدان می‌گویند این فرایند به حذف نام رأی‌دهندگان واجد شرایط نیز منجر شده است. به گفته آنها، حتی برخی افرادی که در فهرست‌ها مرده اعلام شده بودند، ناچار شدند برای اثبات زنده بودن خود اقدام کنند. مخالفان دولت، این طرح را اقدامی با انگیزه‌های سیاسی می‌دانند که می‌تواند به تثبیت قدرت نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، کمک کند؛ سیاستمداری که ۱۲ سال است در قدرت حضور دارد.

با این حال، رهبران حزب حاکم انتقادها را رد کرده‌اند. آمیت شاه، وزیر کشور هند، در پیامی در شبکه‌های اجتماعی، نمایندگان مخالف دولت را به انتشار «دروغ و اطلاعات گمراه‌کننده» متهم کرد. او نوشت: «این احزاب که حمایت عمومی را از دست داده‌اند، پس از هر شکست، نهادها را زیر سؤال می‌برند.»

اعتراضات دهلی؛ چرا اصلاح فهرست رأی‌دهندگان هند به بحرانی سیاسی تبدیل شد؟ / نسل زد علیه اصلاحات انتخاباتی دولت مودی به خیابان آمد

معترضان چه می‌خواهند؟

معترضان می‌گویند هدف اصلی آنها تضمین برگزاری انتخابات آزاد و منصفانه است. آنها سه مطالبه اصلی را مطرح کرده‌اند:

استعفای گیانش کومار، رئیس کمیسیون انتخابات هند؛

توقف فوری بازبینی فهرست رأی‌دهندگان تا زمان انجام تحقیقات مستقل درباره این فرایند؛

بازگرداندن فهرست قبلی رأی‌دهندگان برای انتخابات آینده.

یکی از شعارهای پرطرفدار جنبش نسل زد، رئیس کمیسیون انتخابات را با شکل کوتاه‌شده و عامیانه نام کوچک او خطاب قرار می‌دهد: «جیانو، دیگه تمومه رفیق!»

خشم معترضان نسبت به رئیس کمیسیون انتخابات پس از انتشار گزارش‌هایی در روزنامه ایندین اکسپرس شدت گرفت. بر اساس این گزارش‌ها، برخی مقام‌های دیگر در کمیسیون انتخابات و دیوان عالی هند نیز درباره این فرایند ابراز نگرانی کرده بودند.

چه گروه‌هایی در اعتراضات شرکت دارند؟

اعتراضات ابتدا از سوی حزب مردم سوسک سازمان‌دهی شد؛ جنبشی متعلق به نسل زد که تابستان امسال و در اعتراض به مشکلات و ناکارآمدی نظام آزمون ورودی دانشگاه‌ها شکل گرفت. این جنبش در جریان فعالیت‌های خود موفق شد زمینه برکناری یکی از وزیران دولت را فراهم کند؛ دستاوردی کم‌سابقه که به افزایش اعتمادبه‌نفس معترضان جوان انجامید.

با این حال، دامنه اعتراضات به این گروه محدود نمانده است. چندین تشکل دیگر نیز اعلام کرده‌اند که به تجمع روز شنبه خواهند پیوست.

از جمله این گروه‌ها می‌توان به تشکل‌های کشاورزان اشاره کرد که در سال ۲۰۲۰ در اعتراض به اصلاحات پیشنهادی دولت در بخش کشاورزی دست به اعتراض زده بودند. آن زمان نیز کشاورزان به سمت مرکز دهلی حرکت کردند و با برخورد نیروهای امنیتی مواجه شدند، اما در نهایت توانستند دولت را به عقب‌نشینی وادار کنند.

حزب مخالف «عام آدمی» هم اعلام کرده است که در تجمع شرکت خواهد کرد. برخی از رهبران حزب مردم سوسک پیش‌تر با این جریان سیاسی همکاری داشته‌اند.

چندین سازمان جوانان چپ‌گرا نیز به این حرکت پیوسته‌اند. از جمله آنها انجمن دانشجویان سراسر هند  است که با یکی از احزاب کمونیست این کشور ارتباط دارد. اعضای این انجمن در طول هفته گذشته از جمله فعال‌ترین گروه‌ها در سازمان‌دهی اعتراضات بوده‌اند.

چرا این اعتراضات برای دولت مودی اهمیت دارد؟

پیامدهای این بحران را می‌توان در دو سطح بررسی کرد.

نخست، ابهام‌ها و تخلفات احتمالی در روند بازبینی فهرست رأی‌دهندگان، به اعتبار کمیسیون انتخابات هند آسیب زده است. این نهاد طی سال‌های گذشته به‌عنوان سازمانی معتبر شناخته می‌شد که مسئولیت برگزاری انتخاباتی نسبتاً آزاد و منصفانه را بر عهده داشت.

اکنون، تردیدها درباره نحوه اجرای اصلاحات انتخاباتی می‌تواند اعتماد عمومی به یکی از مهم‌ترین نهادهای دموکراتیک هند را تضعیف کند.

اعتراضات دهلی؛ چرا اصلاح فهرست رأی‌دهندگان هند به بحرانی سیاسی تبدیل شد؟ / نسل زد علیه اصلاحات انتخاباتی دولت مودی به خیابان آمد

دوم، اعتراضات اخیر قدرت بسیج‌کنندگی جنبش نسل زد و حزب مردم سوسک را به نمایش گذاشته است. این جنبش را گروه کوچکی از جوانان زیر ۳۲ سال هدایت می‌کنند که پیش از این تجربه سیاسی چندانی نداشته‌اند.

موفقیت آنها در به چالش کشیدن نظام آزمون ورودی دانشگاه‌ها ظاهراً به دیگر جوانان و گروه‌های خارج از این جنبش نیز جسارت بیشتری داده است تا آشکارا از دولت مودی انتقاد کنند.

در نتیجه، مناقشه بر سر فهرست رأی‌دهندگان دیگر صرفاً اختلافی اداری درباره نحوه ثبت اطلاعات انتخاباتی نیست. این موضوع اکنون به آزمونی برای اعتماد عمومی به نهادهای انتخاباتی هند و توانایی مخالفان در به چالش کشیدن دولت تبدیل شده است؛ آزمونی که نتیجه آن می‌تواند بر فضای سیاسی این کشور و برداشت عمومی از سلامت انتخابات تأثیر بگذارد.

312