از پل‌های ویران تا مدارس غرق‌شده؛ روایتی از نسلی که در طوفان‌ها درس می‌خواند

از پل‌های ویران تا مدارس غرق‌شده؛ روایتی از نسلی که در طوفان‌ها درس می‌خواند

بر اساس گزارش جدید یونیسف، نیمی از کودکان جهان – یعنی بیش از یک میلیارد نفر – با دست‌کم سه خطر اقلیمیِ هم‌پوشان مواجه هستند. خطراتی که نه فقط سلامت و تغذیه، که آموزش و حتی بقای آنها را تهدید می‌کند. این سه خطر می‌تواند ترکیبی از موج گرما، طوفان، سیل، خشکسالی، آتش‌سوزی، طوفان‌های شن و گرد و غبار، یا طغیان رودخانه‌ها باشد.

 لورنا و تمساح‌های رودخانه

در پاپوآ گینه نو، لورنا پانزده ساله هر روز برای رفتن به مدرسه، باید از رودخانه‌ای پر از تمساح عبور کند نه از روی پل، که با شنا پلی که سال ۲۰۱۲ بر اثر سیل ویران شد، هرگز جایگزین نشد. جامعه محلی نتوانسته است بودجه لازم برای ساخت پل جدید را تأمین کند.

لورنا در گفت‌وگویی ساده اما دلخراش گفت: «رویای من این است که معلم یا خلبان شوم. ما یک پل جدید می‌خواهیم تا بتوانیم هر روز با خیال راحت به مدرسه برویم.»

به گفته کارکنان یونیسف که از این منطقه بازدید کرده‌اند، چند قایق کوچک در محل وجود دارد، اما اولویت با کودکان خردسال است. لورنا و همسن‌وسال‌هایش، یا شنا می‌کنند یا منتظر می‌مانند تا نوبت قایق به آنها برسد. چارلی والی دیوید، مدیر مدرسه لورنا، می‌گوید: «در طول فصل باران‌های موسمی، جریان‌های شدید، درختان خشک‌شده و آوار، رودخانه را مسدود می‌کنند و باعث آسیب و مرگ می‌شوند. بسیاری از کودکان به دلیل آب سرد و کثیف بیمار می‌شوند. این امر باعث ایجاد شکاف یادگیری می‌شود، به خصوص برای دختران.»

 فقط پاپوآ گینه نو نیست

لورنا تنها نیست. در سراسر جهان، کودکان با موانعی مشابه یا بدتر روبرو هستند. منطقه ساحل آفریقا: بیش از چهار میلیون کودک با تهدید سه‌گانه موج گرما، گرمای شدید و طوفان‌های شن و گرد و غبار دست‌وپنجه نرم می‌کنند. آسیای جنوبی: کودکان در بنگلادش، میانمار و پاکستان بیش از هر جای دیگری در جهان در معرض خطرات اقلیمی قرار دارند. حتی کشورهای پردرآمد: در ایتالیا، بیش از شش میلیون کودک در معرض موج گرما و خشکسالی طولانی‌مدت قرار دارند. ایتالیا تنها نمونه است. هیچ کشوری، صرف‌نظر از سطح درآمد، از این بحران مصون نیست.

هر کودکی، حداقل یک تهدید

گزارش یونیسف نشان می‌دهد که تقریباً هر کودک در سراسر جهان – از جمله کودکان کشورهای پردرآمد – اکنون حداقل در معرض یک خطر اقلیمی قرار دارد. اما آنچه هشداردهنده‌تر است، این است که ۱۲۳ هزار کودک در طول زندگی خود بیش از شش خطر اقلیمی را تجربه خواهند کرد. شش بار. در طول یک عمر. اگر بحران آب و هوا متوقف نشود، این عدد افزایش خواهد یافت.

هشت خطر، یک نسل

یونیسف در این گزارش، میزان مواجهه کودکان با هشت خطر اقلیمی را بررسی کرده است:

سیل‌های ساحلی

خشکسالی

گرمای شدید

آتش‌سوزی

موج گرما

طغیان رودخانه‌ها

طوفان‌های شن و گرد و غبار

طوفان‌های گرمسیری

تأکید یونیسف بر «هم‌پوشانی» این خطرات است. یک کودک ممکن است با خشکسالی و موج گرما و طوفان شن همزمان مواجه شود. این سه‌گانه‌های مرگ‌بار، آسیب‌پذیری کودکان را چندین برابر می‌کند.

زیرساخت‌ها؛ قربانی خاموش اقلیم

گزارش یونیسف نشان می‌دهد که افزایش دما و آب‌وهوای نامساعد، فشار بیشتری بر زیرساخت‌ها وارد می‌کند چون جاده‌های کلیدی آسیب می‌بینند، پل‌ها فرو می‌ریزند، مدارس تخریب می‌شوند و بیمارستان‌ها در دسترس نیستند. در پاپوآ گینه نو، از بین رفتن پل به معنای پایان آموزش برای بسیاری از کودکان بوده است. در جای دیگر، تخریب جاده‌ها به معنای قطع دسترسی به مراکز درمانی، یا توقف تأمین مواد غذایی است و همیشه، فقیرترین جوامع بیشترین آسیب را می‌بینند. جوامعی که کمترین سهم را در انتشار گازهای گلخانه‌ای دارند، اما بیشترین هزینه‌های آن را می‌پردازند.

🔹 دختران؛ آسیب‌پذیرتر از همیشه

یونیسف در گزارش خود به طور ویژه به آسیب‌پذیری دختران اشاره کرده است.

در بسیاری از جوامع، وقتی زیرساخت‌های آموزشی تخریب می‌شود، دختران اولین کسانی هستند که از مدرسه بازمی‌مانند. یا به دلیل خطرات مسیر، یا به دلیل فشار خانواده برای ماندن در خانه.

لورنا در پاپوآ گینه نو، یکی از خوش‌شانس‌هاست که همچنان به مدرسه می‌رود. اما مدیر مدرسه او می‌گوید بسیاری از دختران دیگر به مدرسه نمی‌آیند. آب سرد و کثیف رودخانه، بیماری، و خطر تمساح‌ها، آنها را از تحصیل بازداشته است.

راهکار؛ کاهش، سازگاری، سرمایه‌گذاری

یونیسف در این گزارش، طرحی سه‌بخشی برای محافظت از کودکان ترسیم کرده است:

۱. کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای: بدون کاهش انتشار، بحران اقلیمی تشدید خواهد شد و کودکان بیشتری در معرض خطر قرار خواهند گرفت. 

۲. بهبود سازگاری با آب و هوا: سازگاری یعنی آماده‌سازی جوامع برای رویارویی با خطرات اقلیمی. یعنی پل‌های مقاوم‌تر، مدارس ایمن‌تر، و سیستم‌های هشدار سریع‌تر.

۳. سرمایه‌گذاری در خدمات تاب‌آور: به گفته کاترین راسل، مدیر اجرایی یونیسف: «وقتی سیستم‌های بهداشتی و آموزشی را تقویت می‌کنیم و زیرساخت‌ها را با در نظر گرفتن کودکان بهبود می‌بخشیم، از آنها در برابر تهدیدات اقلیمی امروز محافظت و به تأمین آینده آنها کمک می‌کنیم.»

یک درخواست ساده، یک آرزوی بزرگ

لورنا، پانزده ساله در پاپوآ گینه نو، رویای بزرگی در سر دارد: «معلم یا خلبان شدن.» برای رسیدن به این رویا، او هر روز با تمساح‌ها شنا می‌کند. او نمی‌خواهد کسی برایش مدرسه بسازد. فقط یک پل می‌خواهد. یک راه امن. یونیسف می‌گوید تحلیل این گزارش می‌تواند به دولت‌ها و تصمیم‌گیرندگان کمک کند تا «بهتر برنامه‌ریزی کنند و در زمینه خدمات تاب‌آور، سرمایه‌گذاری مؤثرتری داشته باشند.» اما آیا این کافی است؟

چهار میلیون کودک در ساحل آفریقا، میلیون‌ها کودک در آسیای جنوبی، شش میلیون کودک در ایتالیا، و یک میلیارد کودک در سراسر جهان. همه آنها منتظرند کسی برایشان پل بسازد. پلی که آنها را به مدرسه، به بیمارستان، به آینده متصل کند. بحران آب و هوا یک مسئله محیط‌زیستی نیست. مسئله‌ای انسانی است. نسلی است که در طوفان‌ها درس می‌خواند، در خشکسالی گرسنه می‌شود، و در سیل‌ها غرق می‌شود. نسلی که رویای خلبان شدن دارد، اما باید هر روز برای رسیدن به مدرسه، از رودخانه‌ای پر از تمساح عبور کند.