رمزگشایی الجزیره از اظهارات وزیر خارجه ترکیه / اعلام آمادگی ترکیه برای «رسیدگی به نیازهای نظامی عربستان» چه معنایی دارد؟

رمزگشایی الجزیره از اظهارات وزیر خارجه ترکیه / اعلام آمادگی ترکیه برای «رسیدگی به نیازهای نظامی عربستان» چه معنایی دارد؟

اعلام آمادگی ترکیه برای پاسخگویی به نیازهای دفاعی عربستان سعودی در مواجهه با موج فزاینده حملات موشکی و پهپادی حوثی‌ها، توافق دفاعی سه‌جانبه مکه را در آستانه نخستین آزمون جدی و عملیاتی خود قرار داده و توجه کارشناسان را به ابعاد میدانی و محدودیت‌های حقوقی این پیمان جلب کرده است.

به گزارش پرشین آنلاین، شبکه الجزیره در گزارشی تحلیلی پیرامون پیامدهای منطقه‌ای این موضع‌گیری نوشت: هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه اعلام کرده است که ریاض ممکن است به دلیل حملات مستمر با نیازهای نظامی، به‌ویژه در «مسائل فنی» مواجه شود و آنکارا هیچ مانعی برای تامین این نیازها نمی‌بیند.

این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که حملات موشکی و پهپادی انصارالله یمن تاسیسات نفتی، فرودگاه‌ها و شهرهای عربستان از جمله ریاض را هدف قرار داده و با پیشروی در سواحل دریای سرخ و تسلط بر باب‌المندب، خطوط جایگزین صادرات انرژی پادشاهی سعودی را زیر فشار گذاشته است.

پیمان دفاعی مکه ماه گذشته میان عربستان، ترکیه و پاکستان به امضا رسید و در ۳۱ اوت با استقرار دبیرخانه در ریاض رسمیت یافت؛ سازوکاری که اصل بنیادین آن، مانند بند دفاع جمعی ناتو، حمله به هر یک از اعضا را به مثابه حمله به هر سه کشور تلقی می‌کند.

ابعاد حمایت ترکیه؛ کمک‌های فنی یا درگیری مستقیم نظامی؟

ناظران سیاسی درباره اینکه پیشنهاد آنکارا در عمل چه معنایی دارد، دیدگاه‌های متفاوتی مطرح می‌کنند.

نواف عبید، پژوهشگر ارشد در کینگز کالج لندن معتقد است ریاض و متحدانش در حال تدارک یک پاسخ هماهنگ نظامی هستند و ائتلافی منسجم پیرامون این تهدید شکل گرفته است.

به گفته این کارشناس، پاسخی چندمرحله‌ای، گسترده و یکپارچه در زمین، هوا و دریا در راه است و جابه‌جایی سامانه‌های تسلیحاتی به داخل عربستان و پرواز جنگنده‌ها بر فراز دریای سرخ با نقش‌آفرینی کلیدی ترکیه آغاز شده است.

با این حال، برخی تحلیلگران دیگر نسبت به ورود نظامی مستقیم ابراز تردید می‌کنند.

محمد المصری، استاد انستیتوی تحصیلات تکمیلی دوحه تصریح کرد: سعودی‌ها در موقعیت دشواری گرفتار شده‌اند؛ آنان از متحدان خود درخواست کمک کرده‌اند و حامیان نیز سطوحی از پشتیبانی‌های لجستیکی، اطلاعاتی و تسلیحاتی را ارائه می‌دهند، اما هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که نشان دهد پاکستان، ترکیه، مصر یا آمریکا تمایلی به ورود مستقیم به عملیات نظامی میدانی علیه حوثی‌ها داشته باشند.

مواضع محتاطانه اسلام‌آباد و انفعال استراتژیک واشنگتن

ضلع سوم پیمان مکه یعنی پاکستان، لحنی توأم با تعهد و احتیاط در پیش گرفته است.

سپهبد احمد شریف چودری، سخنگوی ارتش پاکستان اخیراً تاکید کرد که اسلام‌آباد هم از نظر دیپلماتیک و هم به‌صورت عینی و فیزیکی در کنار ریاض می‌ایستد، اما وزارت امور خارجه پاکستان اعلام کرده تاکنون هیچ گفتگویی پیرامون اقدام نظامی مشترک تحت این پیمان انجام نگرفته است.

خواجه محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان نیز پیش‌تر خاطرنشان ساخته بود که هرگونه حمله به عربستان می‌تواند توافق مکه را فعال کند و اسلام‌آباد در صورت ضرورت به تعهدات خود پایبند خواهد ماند.

در سوی دیگر، دولت آمریکا با وجود استقرار حدود ۱۰۰ مستشار نظامی در خاک سعودی و ارائه اطلاعات شناسایی، از اقدام مستقیم نظامی علیه انصارالله پرهیز کرده است؛ هرچند وزارت امور خارجه آمریکا اخیراً با طرح فروش ۴۸ فروند جنگنده اف-۳۵ به ارزش ۲۴ میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار به ریاض موافقت کرده که نیازمند تایید کنگره است.

ویلیام لارنس، دیپلمات سابق آمریکایی و استاد دانشگاه امریکن در جمع‌بندی خود تاکید کرد که با توجه به پیوند بحران باب‌المندب با اقتصاد جهانی و تعهدات امنیتی کاخ سفید، فشارها بر واشنگتن برای ایفای نقشی فراتر از اشتراک اطلاعات افزایش یافته است؛ با این حال، تا زمان روشن شدن حدود مداخله شرکای خارجی، تمرکز اصلی بر تقویت لایه‌های پدافندی و پشتیبانی‌های فنی ترکیه برای حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی ریاض باقی خواهد ماند.

۴۲/۴۲