قزوینی: این کریدور پروژه‌ای علیه ایران نیست، اما تهران باید هوشیار باشد/ راهبرد اسرائیل، درگیر کردن اردوغان با محور مقاومت است

قزوینی: این کریدور پروژه‌ای علیه ایران نیست، اما تهران باید هوشیار باشد/ راهبرد اسرائیل، درگیر کردن اردوغان با محور مقاومت است

تاریخ: جولای 29, 2026

قزوینی: این کریدور پروژه‌ای علیه ایران نیست، اما تهران باید هوشیار باشد/ راهبرد اسرائیل، درگیر کردن اردوغان با محور مقاومت است

یک عضو هیأت علمی دانشگاه تهران، با اشاره به افزایش نقش سوریه در معادلات ترانزیتی و انرژی منطقه، معتقد است شکل‌گیری کریدورهای جدید میان عراق، سوریه و مدیترانه روندی تاریخی است که نباید صرفاً از دریچه رقابت با ایران یا نظریه‌های توطئه به آن نگریست. به گفته او، تهران باید به جای نگاه صرفاً تهدیدمحور، این تحولات را به فرصتی برای بازتعریف جایگاه خود در شبکه ترانزیتی منطقه تبدیل کند.

به گزارش پرشین آنلاین، در حالی که برخی رسانه‌های غربی از تلاش دولت احمد الشرع برای تبدیل سوریه به پل ارتباطی میان خلیج فارس، مدیترانه و اروپا سخن می‌گویند، سید یاسر قزوینی حائری، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران، معتقد است این روند نه یک سناریوی فرضی، بلکه واقعیتی است که اکنون در حال شکل‌گیری است.

او در گفت‌وگو با پرشین آنلاین با اشاره به افزایش مبادلات تجاری و انتقال نفت میان عراق و سوریه می‌گوید دمشق به تدریج در حال بازیابی جایگاه تاریخی خود به عنوان یکی از مسیرهای اصلی ترانزیت کالا و انرژی در منطقه است؛ جایگاهی که به گفته او، سابقه‌ای چند هزار ساله دارد و محدود به تحولات امروز نیست.

قزوینی حائری تأکید می‌کند در صورت ایجاد اختلال در تنگه هرمز، طبیعی است که کشورهای منطقه به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتقال انرژی باشند و نباید این تحول را صرفاً در چارچوب نظریه‌های توطئه تحلیل کرد.

به گفته این استاد دانشگاه، تجربه تاریخی نیز نشان می‌دهد هر زمان یک مسیر تجاری با مانع روبه‌رو شده، مسیرهای جایگزین فعال شده‌اند و اکنون نیز منطقه از همین منطق پیروی می‌کند.

ایران باید تهدید را به فرصت تبدیل کند

این عضو هیأت علمی دانشگاه تهران معتقد است مهم‌ترین مسئله برای ایران، نحوه مواجهه با این تحول است.

او می‌گوید تهران به جای آنکه صرفاً نگران شکل‌گیری مسیرهای جایگزین باشد، باید تلاش کند این تغییرات را به فرصتی برای تقویت جایگاه خود در شبکه حمل‌ونقل و انرژی منطقه تبدیل کند.

قزوینی حائری با اشاره به سرمایه‌گذاری سوریه در توسعه زیرساخت‌های بندری می‌گوید دمشق در حال افزایش ظرفیت بنادر خود است و پیش از این نیز قراردادهایی با شرکت DP World دی‌پی ورلد (Dubai Ports World) برای توسعه بندر طرطوس امضا کرده است. همچنین پروژه احیای خط لوله کرکوک–بانیاس نیز بار دیگر در دستور کار قرار گرفته است.

به اعتقاد او، بنادر طرطوس و بانیاس از ظرفیت مناسبی برای افزایش مبادلات برخوردارند و احتمالاً در آینده، نقش مهم‌تری از بنادر لبنان در پروژه‌های انتقال انرژی ایفا خواهند کرد.

ورود احتمالی سوریه به لبنان در چارچوب بازآرایی ژئوپلیتیک

قزوینی حائری در ادامه با اشاره به تحلیل‌هایی که احتمال ورود نیروهای احمد الشرع به لبنان را بخشی از بازآرایی ژئوپلیتیک منطقه می‌دانند، می‌گوید این دیدگاه در میان برخی تحلیلگران سوری نیز وجود دارد، اما تحقق چنین سناریویی را بعید می‌داند.

به گفته او، اگر دمشق روزی تصمیم به چنین اقدامی بگیرد، احتمالاً نه به تنهایی، بلکه در قالب یک ائتلاف عربی با حمایت بین‌المللی و با هدف تضعیف محور مقاومت وارد عمل خواهد شد.

او معتقد است ورود احتمالی نیروهای سوری به لبنان، یکی از محورهای تاکنون کم‌تنش منطقه را نیز وارد بحران خواهد کرد؛ محوری که نه ایران و نه ترکیه تاکنون تمایلی به کشاندن آن به درگیری مستقیم نداشته‌اند.

اسرائیل به دنبال تقابل محور ترکیه و محور مقاومت است

این کارشناس مسائل منطقه معتقد است یکی از مهم‌ترین اهداف راهبردی اسرائیل، ایجاد شکاف و رویارویی میان محور ترکیه و محور مقاومت است.

به گفته او، هر اندازه بازیگران منطقه‌ای به جای تمرکز بر اسرائیل، درگیر اختلافات داخلی شوند، تل‌آویو از این وضعیت سود بیشتری خواهد برد.

قزوینی حائری بر همین اساس تأکید می‌کند که ایران باید تلاش کند از ورود محور ترکیه و متحدانش به تقابل با محور مقاومت جلوگیری کند و همزمان، با استفاده از ظرفیت‌های دیپلماتیک و قدرت نرم، زمینه کاهش تنش میان بازیگران محلی را فراهم آورد.

او در پایان می‌گوید اگر سناریوی ورود نیروهای احمد الشرع به لبنان عملی شود، تهران باید بیش از هر چیز بر ابزارهای دیپلماتیک و نقش میانجی‌گرانه خود تکیه کند تا از تشدید شکاف‌های منطقه‌ای و تقویت موقعیت اسرائیل جلوگیری شود.

>>> مشروح گفتگوی پرشین آنلاین با سیدیاسر قزوینی حائری را در ذیل مطلب بخوانید: رمزگشایی از ورود الشرع به جنگ/ قزوینی: ایران باید مانع از ورود ترکیه به جنگ با محور مقاومت شود/ تهران این تهدید را به فرصتی برای خود و منطقه تبدیل کند

315