موشک خیبرشکن، کابوس پدافندهای آمریکایی /عکس

موشک خیبرشکن، کابوس پدافندهای آمریکایی /عکس

موشک‌های بالستیک دیگر فقط با برد و قدرت تخریبشان سنجیده نمی‌شوند؛ آنچه امروز معادلات نظامی را تغییر می‌دهد، توان عبور از سپرهای دفاعی و تحمیل هزینه‌های سنگین به سامانه‌های پدافندی است. در همین چارچوب، موشک «خیبرشکن» به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های محافل نظامی آمریکا و متحدانش تبدیل شده است.

به گزارش خبرگزاری پرشین آنلاین، موشک بالستیک و میان‌برد «خیبرشکن» به یکی از بزرگترین چالش‌ها پیش‌روی استراتژیست‌های نظامی آمریکا و متحدان منطقه‌ای آن تبدیل شده است. مقامات آمریکایی روز به‌ روز بیشتر هشدار می‌دهند که ارتقای عملکرد این سلاح و شیوه‌های پیچیده‌تر به‌کارگیری آن، تلاش‌های مربوط به پدافند موشکی را با اختلال جدی مواجه کرده است. نگرانی واشنگتن تنها به خود موشک محدود نمی‌شود، بلکه به تاکتیک‌های نوین شلیک آن هم مربوط است؛ جایی که نیروهای ایرانی به جای پرتاب در مسیرهای قابل پیش‌بینی، ترکیبی از مسیرهای پروازی متنوع، سرعت‌های متغیر، کلاهک‌های مانورپذیر و حملات همزمان پهپادی را به کار می‌گیرند تا سیستم‌های دفاعی را شلوغ کنند. این تاکتیک پدافند هوایی آمریکا را مجبور می‌کند که موشک‌های رهگیر بسیار گران‌قیمت و متعددی را شلیک کند، در حالی که احتمال موفقیت رهگیری نیز کاهش می‌یابد.

کابوس پدافند در لحظات آخر

براساس گزارش militarywatchmagazine، طراحی کلاهک و بخش سرجنگی خیبرشکن توجه ویژه کارشناسان را به خود جلب کرده است. این موشک برخلاف بالستیک‌های سنتی که مسیر نهایی شیرجه آن‌ها کاملا قابل محاسبه است، می‌تواند در فاز پایانی پرواز دست به تغییر مسیر و مانور بزند. خیبرشکن هنگام ورود مجدد به جو با سرعت‌ هایپرسونیک حرکت می‌کند؛ امری که پنجره زمانی بسیار کوتاهی برای واکنش در اختیار سامانه‌های پدافندی قرار می‌دهد و همزمان موشک‌های رهگیر را در برابر تغییر مسیرهای ناگهانی ناکام می‌گذارد. از نظر تاریخی، ریشه فناوری‌های موشکی مدرن ایران به خریدهای دهه ۲۰۰۰ و انتقال تکنولوژی از موشک‌های هواسونگ-۱۰ کره شمالی بازمی‌گردد که نقش مهمی در شتاب‌بخشی به نوسازی صنایع موشکی ایران ایفا کرده است.

سوخت صلب و تحرک بالا؛ آمادگی سریع برای شلیک

موشک خیبرشکن که برای نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی توسعه یافته، یک بالستیک میان‌برد با سوخت صلب است که بردی حدود ۱,۴۵۰ کیلومتر دارد. برخلاف موشک‌های قدیمی‌تر با سوخت مایع که فرآیند سوخت‌گیری طولانی و پرخطری داشتند، استفاده از سوخت صلب اجازه می‌دهد موشک ظرف چند دقیقه آماده پرتاب شود. این ویژگی در کنار پرتابگرهای متحرک جاده‌ای (TEL)، خطر شناسایی و انهدام قبل از شلیک را به حداقل می‌رساند و به پرتابگرها اجازه می‌دهد که بلافاصله پس از پرتاب، تغییر موقعیت دهند.

بحران کاهش ذخایر موشک‌های رهگیر در آمریکا

افزایش پیچیدگی حملات موشکی در حالی رخ می‌دهد که ارتش آمریکا با نگرانی‌های شدیدی درباره کاهش ذخایر موشک‌های رهگیر خود مواجه شده است. سامانه‌های پدافند زمینی مانند تاد و پاتریوت و ناوشکن‌های مجهز به موشک‌های استاندارد SM-۳ و SM-۶، فشار بی‌سابقه‌ای را تحمل می‌کنند. درگیری‌های متعدد و پیاپی سبب مصرف سریع این موشک‌ها شده و پنتاگون را در مورد پایداری این عملیات در صورت طولانی شدن بحران نگران کرده است. اگرچه طراحان نظامی آمریکا در صدد بودند بخش عمده توان موشکی ایران را روی زمین نابود کنند، وجود شهرهای موشکی و پایگاه‌های زیرزمینی مستحکم در کنار بازسازی سریع آسیب‌ها، این استراتژی را ناکام گذاشته است.

نبرد هزینه‌ها روی آسمان

یکی از مهم‌ترین مزایای استراتژیک خیبرشکن، هزینه ساخت پایین آن در مقایسه با موشک‌های دفاعی جبهه مقابل است. تحلیلگران اشاره می‌کنند که قیمت هر فروند خیبرشکن تنها بخش کوچکی از هزینه یک موشک رهگیر آمریکایی یا اسرائیلی است. این تفاوت قیمت، یک موازنه اقتصادی کاملا به نفع ایران را ایجاد می‌کند؛ به‌ویژه زمانی که موشک‌ها به صورت شلیک‌های انبوه برای اشباع پدافند پرتاب می‌شوند. حتی در صورت رهگیری موشک، خسارت مالی سنگینی به ساختار دفاعی طرف مقابل وارد می‌شود. این استراتژی کم‌هزینه در کنار موشک‌های پیشرفته‌تری مثل «فتاح ۲» با کلاهک گلایدری هایپرسونیک، کار را برای پدافندهای منطقه بیش از پیش دشوار کرده است.

کور شدن رادارهای کلیدی و افت کارایی پدافند منطقه

روزنامه اسرائیلی هاآرتص در گزارشی تایید کرد که با وجود ادعاهای اولیه، بخش قابل توجهی از موشک‌های پرتاب‌شده ایرانی به اهداف خود در داخل اسرائیل اصابت کرده‌اند و با تحلیل رفتن سامانه‌های پدافندی، این نرخ موفقیت افزایش یافته است. یکی از عوامل اصلی این موفقیت، انهدام چندین سامانه راداری کلیدی و چند میلیارد دلاری توسط سپاه پاسداران بوده است؛ از جمله رادار AN/FPS-۱۳۲ در قطر و دو رادار پیشرفته AN/TPY-۲ در اردن و امارات. از دست رفتن این رادارها آگاهی موقعیتی شبکه پدافندی آمریکا و اسرائیل را به شدت محدود کرده و آن‌ها را ناچار ساخته تا به رادارهای مستقر روی ناوها یا سامانه راداری مستقر در ترکیه متکی شوند.

۳۲۲