آن دومین موج سنگین طاعون چه بر سر جهان آورد؟

آن دومین موج سنگین طاعون چه بر سر جهان آورد؟

مرگ سیاه در قرن چهاردهم میلادی علاوه بر گرفتن جان میلیون‌ها انسان، اقتصاد، پزشکی، مذهب و ساختار اجتماعی اروپا را نیز دگرگون کرد و آثاری برجای گذاشت که قرن‌ها بعد همچنان ادامه داشت.

به گزارش خبرگزاری پرشین آنلاین، مرگ سیاه دومین همه‌گیری طاعون خیارکی و مرگبارترین همه‌گیری در تاریخ جهان بود. این بیماری از نسل همان طاعون باستانی بود که در فاصله سال‌های ۵۴۱ تا ۵۴۹ میلادی، در دوران امپراتور ژوستینین، امپراتوری روم را گرفتار کرده بود. طاعون خیارکی که عامل آن باکتری Yersinia pestis است، قرن‌ها در میان جمعیت‌های جوندگان وحشی در آسیای مرکزی باقی ماند و در مقطعی از اوایل دهه ۱۳۰۰ میلادی، به شکلی جهش‌یافته و بسیار مسری‌تر و مرگبارتر برای انسان تبدیل شد.

پویانمایی گسترش طاعون در اوراسیای غربی.

گسترش طاعون در اوراسیای غربی، ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۳ میلادی

تقریباً در همان زمان، این بیماری شروع به گسترش در سراسر جهان کرد. طاعون در اوایل دهه ۱۲۰۰ میلادی از آسیای مرکزی به چین رفت و در اواخر دهه ۱۳۴۰ به دریای سیاه رسید. مرگ سیاه در فاصله سال‌های ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۱ میلادی خاورمیانه و اروپا را درنوردید و پیامدها و موج‌های بعدی آن تا اوایل قرن هجدهم نیز ادامه داشت. هنگامی که این همه‌گیری فروکش کرد، جمعیت اروپا بین یک‌سوم تا نیمی کاهش یافته بود و چین و هند نیز در مقیاسی مشابه شاهد مرگ‌ومیر گسترده بودند.

به‌ طور سنتی، مورخان بر این باور بودند که انتقال طاعون از طریق کک‌های آلوده‌ای صورت گرفته که از جوندگان وحشی به موش‌های سیاه خانگی منتقل می‌شدند. با این حال، شواهد جدید نشان می‌دهد که بیماری احتمالاً ابتدا از طریق تماس مستقیم انسان با جوندگان و سپس به‌ وسیله کک‌های انسانی و شپش سر منتقل شده است. این توضیح جدید، حرکت بسیار سریع باکتری در امتداد مسیرهای تجاری سراسر اوراسیا و سپس ورود آن به مناطق جنوب صحرای آفریقا را بهتر توضیح می‌دهد.

در آن زمان، مردم تصور می‌کردند طاعون با کشتی‌ها وارد بنادر مدیترانه شده است. اما اکنون شواهد بیشتری نشان می‌دهد که کانون‌های کوچکی از طاعون قرن‌ها در اروپا وجود داشته‌اند؛ ظاهراً در میان جوامع جوندگان وحشی در گذرگاه‌های مرتفع آلپ.

بقایای قربانیان طاعون خیارکی در مارتیگ، فرانسه