صدایی بلند میان مکث ها؛ گفت‌وگو با نویسنده رمانی که لکنت زبان یک نوجوان عاشق هویت ایرانی و محیط زیست کشورش را فریاد می زند

صدایی بلند میان مکث ها؛ گفت‌وگو با نویسنده رمانی که لکنت زبان یک نوجوان عاشق هویت ایرانی و محیط زیست کشورش را فریاد می زند

در ادبیات کودک و نوجوان، کمتر رمانی را می‌توان یافت که هم به تجربه زیسته یک نوجوان دارای لکنت زبان بپردازد و هم دغدغه‌های محیط‌زیستی، هویت ملی و نمادهای اسطوره‌ای ایران را در دل روایت خود جای دهد.

به گزارش پرشین آنلاین «پدی پت پت» از همین دست آثار است؛ رمانی که در کنار روایت زندگی نوجوانی با لکنت زبان، به موضوعاتی چون همدلی، حفاظت از محیط زیست، مهاجرت پرندگان، هویت ایرانی و نماد «پر سیمرغ» نیز می‌پردازد. این اثر در سال ۱۴۰۳ توسط کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان منتشر شده است.

پروین پناهی، نویسنده کودک و نوجوان و دانش‌آموخته کارشناسی ارشد ادبیات تطبیقی، فعالیت حرفه‌ای خود را از سال ۱۳۸۵ با قصه‌گویی آغاز کرده و در کنار نویسندگی، از طراحان و داوران جشنواره «مادران قصه‌گو» بوده است. او در گفت‌وگو با ما می‌گوید ایده «پدی پت پت» از دل کارگاه‌های قصه‌درمانی برای مادران شکل گرفت؛ جایی که بارها با دغدغه خانواده‌هایی روبه‌رو شد که فرزندانشان با لکنت زبان زندگی می‌کردند. همین تجربه، او را به مطالعه گسترده درباره لکنت زبان واداشت تا روایتی خلق کند که خواننده نه‌تنها درباره لکنت بخواند، بلکه بخشی از تجربه زیستن با آن را نیز احساس کند.

«پدی پت پت» از نگاه نویسنده، فقط رمانی درباره لکنت زبان نیست. دغدغه‌های محیط‌زیستی، حفاظت از پرندگان، مفهوم مهاجرت، آینده ایران و مسئولیت نسل جوان در قبال سرزمین، لایه‌های دیگری از این اثر را شکل می‌دهند. در این گفت‌وگو، پروین پناهی از شکل‌گیری این رمان، پژوهش درباره لکنت زبان، تجربه‌های شخصی‌ای که در شخصیت «پدرام» بازتاب یافته و پیام‌هایی که در لایه‌های مختلف داستان پنهان کرده، سخن می‌گوید.

شما سال‌ها در حوزه ادبیات کودک و نوجوان فعالیت کرده‌اید. کمی از مسیر حرفه‌ای خودتان بگویید و اینکه چگونه به نویسندگی برای این گروه سنی رسیدید؟

من پروین پناهی هستم، نویسنده کودک و نوجوان و دارای مدرک کارشناسی ارشد ادبیات تطبیقی. فعالیت حرفه‌ای خودم را از سال ۱۳۸۵ با قصه‌گویی آغاز کردم. از طراحان و داوران جشنواره «مادران قصه‌گو» بودم که در چهار دوره در تهران برگزار شد و در آن حضور داشتم.

تاکنون آثار متعددی از من منتشر شده و کتاب‌هایی نیز در دست چاپ دارم. هم داستان کوتاه نوشته‌ام و هم رمان نوجوان. رمان «پدی پت پت» یکی از آثار نوجوان من است که توسط کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان منتشر شده است.

ایده شکل‌گیری رمان «پدی پت پت» از کجا آمد؟ چرا تصمیم گرفتید موضوع لکنت زبان را محور داستان قرار دهید؟

ایده این رمان از کارگاه‌های آموزش قصه‌گویی و قصه‌درمانی برای مادران شکل گرفت. در این کارگاه‌ها، مادران درباره مسائل و مشکلات فرزندانشان صحبت می‌کردند و ما تلاش می‌کردیم با استفاده از قصه به آن‌ها کمک کنیم. یکی از موضوعاتی که بارها مطرح می‌شد، مشکلات تکلم کودکان، به‌ویژه لکنت زبان بود.

همین موضوع باعث شد مدت‌ها به آن فکر کنم. بعد از آن، مطالعه درباره لکنت زبان را آغاز کردم و تصمیم گرفتم برای کودکانی که با این مسئله زندگی می‌کنند، کاری انجام دهم. احساس می‌کردم آثار داستانی درباره این موضوع بسیار کم است و جای چنین کتابی در ادبیات کودک و نوجوان خالی است.

به همین دلیل، شخصیتی را خلق کردم که لکنت زبان دارد و تلاش کردم این ویژگی را در فرم روایت نیز وارد کنم؛ به گونه‌ای که خواننده هنگام مطالعه، بخشی از مکث و دشواری شخصیت را تجربه کند. هدفم این بود که مخاطب، تنها درباره لکنت زبان نخواند، بلکه بتواند ذره‌ای از رنج و تجربه کودکی را که با این مسئله زندگی می‌کند، احساس کند.

در بخشی از داستان نیز به این نکته اشاره کرده‌ام که افراد دارای لکنت، در ذهن خود لکنت ندارند؛ آن‌ها به‌راحتی فکر می‌کنند، اما در بیان کلمات با دشواری روبه‌رو هستند. یکی از مهم‌ترین پیام‌های کتاب هم همین است که یاد بگیریم در برابر کسانی که لکنت زبان دارند، صبور باشیم و اجازه بدهیم حرفشان را کامل بیان کنند.